ANN VERONICA JANSSENS Ánh Sáng Có Thể Làm Một Căn Phòng Đổi Khác

Tại Hermès Maison Ginza Le Forum, Ann Veronica Janssens dùng ánh sáng, chuyển động và bề mặt nhạy nhiệt để thử lại cách con người nhìn không gian. Triển lãm lấy địa chỉ phòng trưng bày làm tên gọi, neo cảm giác biến đổi vào một vị trí cụ thể.

ại 5 Chome 4-1 Ginza, Tokyo diễn ra từ ngày 11 tháng 9 năm 2026 đến ngày 11 tháng 1 năm 2027, là triển lãm cá nhân đầu tiên của nghệ sĩ tại Nhật Bản. Giám tuyển Reiko Setsuda đưa khoảng mười hai tác phẩm vào một hành trình nhìn lại thực hành của Janssens. Thay vì chỉ sắp đặt những vật thể để quan sát từ bên ngoài, triển lãm đặt người xem vào các điều kiện thị giác và cảm giác khác nhau. Ánh sáng, thời gian và sự hiện diện của cơ thể trở thành những thành phần thực sự của trải nghiệm.

Sinh năm 1956 tại Folkestone và làm việc ở Brussels, nghệ sĩ Bỉ đã thử nghiệm với vật liệu đơn giản như gỗ dán, kính và bê tông từ cuối thập niên 1970. Sang thập niên 1990, ánh sáng, âm thanh và sương nhân tạo xuất hiện thường xuyên hơn trong sáng tác. Thực hành ấy có sự liên tục rõ nét. Vấn đề không nằm ở việc thay chất rắn bằng một chất liệu gây bất ngờ, mà ở cách làm người xem nhận ra cảm nhận của mình có thể thay đổi. Một căn phòng quen thuộc về tỷ lệ vẫn có thể trở nên khó định hướng.

Trong Rose, tác phẩm năm 2007, bảy đèn chiếu tạo ra một ngôi sao màu hồng qua những chùm sáng giao nhau. Lớp sương nhân tạo giúp ánh sáng có cảm giác về thể tích, đưa hình học ra khỏi một mặt phẳng thuần túy. Khi vị trí quan sát thay đổi, quan hệ giữa đường sáng và bầu không khí cũng đổi khác. Tác phẩm không đòi hỏi một câu chuyện minh họa phía sau hình ảnh. Nó hướng sự chú ý đến chính quá trình nhìn, lúc mắt nhận ra một hình dạng rồi tiếp tục điều chỉnh trước điều kiện xung quanh.

Swings đưa sự tham gia của cơ thể đến gần hơn. Những chiếc xích đu bằng dây và gỗ có mặt ngồi phủ lớp phim nhạy nhiệt, đổi màu khi tiếp xúc với người sử dụng. Dấu vết tồn tại tạm thời, khiến tác phẩm mang một lịch sử rất ngắn của những lần chạm. Chuyển động còn làm người ngồi nhận ra sự dịch chuyển của bản thân và không khí quanh mình. Một đồ vật gắn với vui chơi ngoài trời được đặt trong phòng trưng bày, thay đổi cả tư thế quan sát lẫn quan hệ giữa người đang nhìn với người được nhìn.

Trong Untitled (blue glitter), open sculpture #1, các hạt lấp lánh màu xanh trải trên sàn bắt ánh sáng theo góc nhìn và chuyển động. Những hiệu ứng nhỏ ấy nối các tác phẩm thành một thứ kiến trúc không cần dựng thêm tường. Cái tên chính xác như một địa chỉ bưu chính tạo đối trọng thú vị với nội dung khó cố định của triển lãm. Janssens giữ địa điểm nguyên vẹn nhưng thay đổi các điều kiện để cảm nhận nó. Đến Le Forum, người xem gặp một không gian luôn cần được nhìn lại, bởi ánh sáng và dấu vết cơ thể không ở yên như một bức ảnh.